Όλοι φοράμε «γυαλιά»…

Όλοι φοράμε «γυαλιά»…Μάλιστα έχουμε πολλά ζευγάρια από αυτά, με πολλούς «φακούς» και «φίλτρα» και τα φοράμε για να  παρατηρούμε τόσο τον έξω κόσμο όσο και την εσωτερική μας πραγματικότητα. Είναι τα «γυαλιά» της αντίληψης. Είναι αδύνατο να δούμε τον κόσμο χωρίς αυτά. Έτσι χρησιμοποιούμε τα «υπερμετρωπικά» μας «γυαλιά» ή ακόμη και τα «μικροεστιακά» μας, όταν θέλουμε να εντρυφήσουμε σε ένα θέμα που είναι κοντά, αλλά μετά ξεχνάμε να τα βγάλουμε και παραμένουμε εστιασμένοι και εγκλωβισμένοι σε λεπτομέρειες που δεν έχουν σημασία για το αύριο, παγωμένοι και αμετακίνητοι σε μια στενή προοπτική. Άλλες φορές χρησιμοποιούμε τα «μυωπικά» και τα «κυάλια» μας  βλέποντας και σχεδιάζοντας το μακρινό μέλλον, χάνοντας συνεχώς τη ζωή που εξελίσσεται στο «εδώ και τώρα». Συχνά  φοράμε λάθος «γυαλιά», που παραμορφώνουν τις εκτιμήσεις μας γεμίζοντάς μας φοβίες και άγχος,  όπως αυτά τα κλασικά που έχουμε όλοι μας και που δείχνουν τα γατάκια σαν τίγρεις…

Οι «φακοί» και τα «φίλτρα» όλων αυτών των «γυαλιών» είναι κατασκευασμένοι από πολλά εσωτερικά μας στοιχεία, όπως οι εμπειρίες και οι μνήμες μας, τα συναισθήματά μας, οι πεποιθήσεις μας, ο τρόπος που σκεφτόμαστε, ο τρόπος που αξιολογούμε και κρίνουμε, οι κυρίαρχοι λόγοι που έχουμε ενδοβάλλει, δηλ. σχεδόν κάθε κομμάτι του ψυχισμού μας. Η Αναϊς Νιν είχε δίκιο... «Τα πράγματα δεν τα βλέπουμε όπως είναι, αλλά τα βλέπουμε όπως εμείς είμαστε». Από την άλλη, πάλι, ποιος είναι σίγουρος ότι θα μπορούσε να ανεχθεί μια ψυχρή πραγματικότητα χωρίς να φιλτράρεται ή να χρωματίζεται από τα «γυαλιά» της αντίληψης. Ο William Blake λέει ότι «αν καθαρίζαμε τις πύλες τις αντίληψης τότε όλα θα παρουσιάζονταν στον άνθρωπο όπως ακριβώς είναι, άπειρα». Μήπως αυτό το «άπειρο» δεν μπορεί να το ανεχθεί η ανθρώπινη φύση; Μήπως το να κοιτάς συνεχώς το «άπειρο» ή την απόλυτη πραγματικότητα είναι σαν να κοιτάς τον ήλιο με γυμνά μάτια;

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι αν μπορούμε να απαλλαγούμε από τα «γυαλιά». Κάτι τέτοιο για τη φυσιολογία είναι αδύνατο και για τη φιλοσοφία είναι ερώτημα. Συνήθως το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρουμε ποια «γυαλιά» φοράμε κάθε στιγμή ενώ κάποιες άλλες φορές επειδή έχουμε συνηθίσει ένα ζευγάρι από αυτά αρνούμαστε να το αλλάξουμε. Τι γίνεται, λοιπόν, στις ψυχοθεραπείες…; Σαν οφθαλμίατροι δοκιμάζουμε συνεχώς νέους φακούς μέχρι να βρούμε τον κατάλληλο και προσπαθούμε να μάθουμε στους ανθρώπους να είναι ευέλικτοι στον τρόπο που τους χρησιμοποιούν και να μπορούν να τους εναλλάσσουν ανάλογα με τις συνθήκες. Συνήθως προτείνουμε να μην ξεχνούν τους πολυεστιακούς και τους ευρυγώνιους!

Η αλήθεια είναι ότι αυτό που ονομάζει ο άνθρωπος πραγματικότητα, δεν είναι τίποτε άλλο από μια επιλεκτική σύνθεση της αντίληψης και ερμηνείας της αντίληψης. Μια ελάχιστη ρύθμιση στα «γυαλιά» της αντίληψης μπορεί να διαμορφώσει μια άλλη πραγματικότητα και να ανοίξει μια νέα διαθεσιμότητα στο να εγκαταλειφθούν παλιές συνήθειες και να ξυπνήσουν νέες πιθανότητες και προοπτικές για θεραπεία και εξέλιξη.

 

 

 Οι διαστρεβλωμένες αντιλήψεις είναι μέσα στην καθημερινότητά μου, όπως το τσάι μου.

-Virginia Woolf

 

Ο λαός μου φοράει πράσινα γυαλιά για τόσο πολύ καιρό, που οι περισσότεροι νομίζουν πως αυτή είναι πραγματικά η Σμαραγδένια Πολιτεία.

-Frank L. Baum

 

Όπως όλοι οι ονειροπόλοι, έκανα το λάθος να πιστέψω πως το ξύπνημα από το όνειρο ήταν η πραγματικότητα.

-Jean-Paul Sartre

 

Οι αλήθειες είναι ψευδαισθήσεις που έχουμε ξεχάσει ότι είναι ψευδαισθήσεις.

-Friedrich Wilhelm Nietzsche